Süt ineğinde rasyon hesabı

Yem, bir süt işletmesindeki en büyük gider kalemidir; aynı zamanda verimi en çok etkileyen faktördür. İyi bir rasyon, ineğin ihtiyacını karşılarken israfı önler. Aşağıda mantığı adım adım özetledik.

1. Önce kuru madde (KM) tüketimi

İnek günde, canlı ağırlığının yaklaşık %3'ü kadar kuru madde tüketebilir. Örneğin 600 kg bir inek günde ~18 kg kuru madde yer. Rasyon planının başlangıç noktası bu rakamdır; çünkü hayvan ancak bu kadarını sindirebilir.

2. Kaba yem – kesif yem dengesi

Rasyonun tabanı kaba yemdir (mısır silajı, kuru ot, saman, yonca). Kaba yem işkembe sağlığı için şarttır ve genellikle rasyonun yarıdan fazlasını oluşturur. Kesif yem (süt yemi/fabrika yemi) ise süt verimine göre eklenen enerji-protein takviyesidir. Çok fazla kesif, az kaba yem işkembeyi bozar (asidoz).

3. Protein ve enerji

Süt yapımı protein ve enerji ister. Süt yemleri genellikle %18–21 protein içerir. İnek ne kadar çok süt veriyorsa enerji ve protein ihtiyacı o kadar artar; bu yüzden yüksek verimli ineğe daha çok kesif yem verilir.

4. Örnek bir günlük rasyon

Orta verimli bir süt ineği için genel bir başlangıç örneği: ~18 kg mısır silajı, ~5 kg kuru kaba yem (saman/ot) ve ~11–12 kg süt yemi (~%21 protein). Buna mineral-vitamin takviyesi ve serbest su eklenir.

Bu değerler yalnızca örnektir. Rasyon; ineğin canlı ağırlığına, laktasyon dönemine, süt verimine ve elinizdeki yemlerin kalitesine göre hayvana özel hesaplanmalıdır. Doğru denge için veteriner ya da zooteknist (besleme uzmanı) desteği alın.

5. Su unutulmasın

Süt yaklaşık %87 sudur. Temiz ve serbest suya 24 saat erişim olmadan hiçbir rasyon tam verim vermez. Su tüketimi düştüğünde süt de düşer.

6. Maliyeti ve verimi birlikte takip edin

Rasyonu doğru kurmak kadar, maliyetini ve sonucunu izlemek de önemlidir. Aylık yem giderini ve buna karşılık alınan sütü kayıt altına alırsanız, hangi rasyonun gerçekten kârlı olduğunu sayısal olarak görürsünüz.

İlgili rehberler